środa, 24 marca 2010

Zasady lotu - zakręty

Na dzisiaj przygotowałem trochę teorii. Niby nic odkrywczego, ale czasem warto sobie zrobić powtórkę z teorii latania, żeby w praktyce nie okazało się, że coś nam jednak umknęło... ;-) Latać prosto każdy może, więc zacznijmy od zakrętów.


W zalezności od typu samolotu zakręt może być wykonywany z różną prędkością, promieniem zakrętu, przechyleniem (a co za tym idzie, także przeciążeniem) oraz czasem wykonania zakrętu. Ale jak tak naprawdę te powyższe właściwości ze sobą są powiązane?
Fakty:
  1. Promień zakrętu samolotu  R jest proporcjonalny do kwadratu jego prędkości rzeczywistej i odwrotnie proporcjonalny do tangensa kąta przechylenia
  2. Im większe przechylenie tym większe przeciążenie
  3. Jedne z podstawowych wzorów z fizyki i matematyki :
    a)  S = V x T ,
    b) w pełnym zakręcie 360 stopni S = 2 x 3.14 x R      ; R - promień zakrętu
    c) po przekształceniu widać zależność:  T ~ R / V

  4. Przyjęło się, że w lotach podczas holdingu lub orbitowania samoloty wykonują zakręt z RATE 1 , czyli taki, w którym samolot wykonuje pełny zakręt 360 stopni w czasie 2 minut
Wnioski:
  1. Jeśli dwa samoloty wykonują zakręt z takim samym przechyleniem (przeciążeniem) i lecą z róznymi prędkościami  to samolot wolniejszy wykona zakręt szybciej ponieważ:
    T ~ R / V oraz R ~ V x V  (przy tym samym kącie przechylenia)  =>  T ~ V
  2. Podczas standardowego zakrętu z RATE 1 w szybszym samolocie będzie odczuwane większe przeciążenie, ponieważ będzie musiał być większy kąt przechylenia, aby wykonać zakręt w tym samym czasie co wolniejszy samolot (wiedząc że T ~ V )

Ze swojego doświadczenia wiem, że te dwa powyższe wnioski są często zaskakujące dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z lotnictwem i mam nadzieję, że teraz będzie to bardziej przystępne do zrozumienia. A jak już się pozna (i zrozumie) teorię latania, to do takich zakrętów jak poniżej za sterami już niedaleka droga - czego Wam i sobie życzę.

3 komentarze:

  1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  2. Trzeba przyznać, że bardzo wartościowy artykuł. Dla bardzo wielu osób, jest on przydatnych, zwłaszcza dla tych, który decydują się na lot. Mnóstwo ważnych informacji i dobrych rad ;)

    OdpowiedzUsuń
  3. Zapomniałeś kolego, że zakręt z Rate1 ma też ograniczenie kąta przechylenia ß=25 stopni. Wtedy rate jest mniejszy niż 3 st/sek, ale przeciążenie odczuwalne dla pasażera jest akceptowalne na poziomie ok. 1,15 g

    OdpowiedzUsuń